Ik ben net terug van een dag vol bijzondere indrukken en ontmoetingen. Een privé tour in de omgeving van Loikaw met maar liefst twee personen tot mijn beschikking: een chauffeur en een gids. En in het dorpje dat we bezochten nog een extra gids vanuit het dorp zelf. Wat een luxe! Banou is de chauffeur, een vrolijke man van 33 die de hele dag wangen vol stopt met betelnoot om op te kauwen en daarna met rode klodders uit het autoraam te spuwen. Mijn gids heet Emilia. Zij is katholiek, net zoals velen in deze omgeving nog als gevolg van de vele geestelijke missionarissen die hier in de jaren '60 huishielden. Haar naam is haar gegeven door de Italiaanse priester die haar als baby doopte.
De tour begint bij mijn hotel en vanaf daar rijden we naar een plaatsje verderop waar vandaag de 3-dagen-markt is. Uit alle streken in de omgeving komen boeren, vissers, ambachtslieden en klanten naar deze markt voor hun in- en verkoop. De vissen zijn zo vers dat ze nog spartelen aan de houten haakjes in hun mond. Maar de aan stokjes gerijgde kikkers zijn al helemaal zongedroogd. Er zijn prachtige gevlochten manden die je op je rug kan binden voor als je aan het oogsten bent. Vrouwen laten mij hun zelfgemaakte wijn proeven die ze uit grote gele jerrycans in een emaille beker schenken. Zoet maar wel lekker. Beetje bloemig. De wijn is niet gemaakt van druiven maar uit de zaden van een plantensoort die familie is van mais maar dan met kleinere zaden. Er is uiteraard ook veel groente en fruit in de aanbieding. Bij een tante van Emilia koop ik een zakje lokale peper dat verrassend fruitog smaakt, citrusachtig. De maatbeker voor een portie is een leeg blikje. En ik koop ook gelijk een portie gele gemberpoeder van haar. Lekker voor in curry's! Verder scoor ik nog wat kerstboomslingers voor een fractie van het bedrag dat je er on Nederland voor neerteld.
En dan door weer. Door naar een afgelegen Kayah dorp waar Padaung wonen. En nu moet ik wel eerlijk zeggen dat ik twijfel of ik er goed aan doe om hier heen te gaan. In dit dorp wonen namelijk een aantal 'longneck' vrouwen. Dat zijn vrouwen die die vanaf hun jeugd zware koperen ringen om hun nek dragen. En daar is nogal veel om te doen. Met name in Thailand waar verhalen gaan dat meisjes gedwongen worden deze ringen te dragen om toeristen te trekken en geld te verdienen. Ook wordt gezegd, en dat geloof ik ook, dat deze ringen erg slecht zijn voor de gezondheid omdat ze met veel gewicht hun leven lang op de schouders/rugwervels steunen. En toch ben ik nieuwsgierig. Maar het is hier natuurlijk wel anders dan in Thailand: Loikaw en omstreken is nog maar sinds twee jaar toegankelijk voor toeristen en het is best moeilijk om hier te komen. Van massatoerisme, busladingen vol aapjes kijkers is dus zeker geen sprake. Slechts een handjevol toeristen die echt in de cultuur zijn geïnteresseerd, anders kom je hier niet helemaal naartoe. En die toeristen komen dan ook nog vooral in het 'cold season' van oktober tot februari omdat het anders veel te heet is of omdat de wegen onbegaanbaar zijn door de regen.
Maar goed. Ik ga dus toch. We worden aan de rand van het dorpje, waar 300 mensen wonen, al opgewacht door onze lokale gids. Een wat stevige dame van ongeveer mijn leeftijd, geen halsringen, die ons vriendelijk begroet. We lopen door het uitgestorven dorp: mannen en vrouwen zijn op de rijstvelden verderop aan het werk en de kinderen zijn naar school. Alleen een paar oude vrouwen blijven dan achter. We komen vooral kippen tegen, enkele honden en af en toe een hok met een varken er in die vrolijk knorren als ik dichterbij kom om de vette snuiten te fotograferen.
We stoppen bij een veld met een soort totempaal met houten vogel er in. Een keer per jaar is hier een festival waarbij alleen de mannen mogen dansen. En dan worden er een varken en twee kippen geofferd. Aan de botten van de kippen en aan de lever van het varken kunnen ze dan zien of het een goed jaar of een slecht jaar wordt. Op mijn vraag wat ze doen als de voorspelling is dat het een slecht jaar wordt is het antwoord: dan werken we harder en letten we beter op. Aha.
We lopen door naar het huisje van een van de 'longneck' vrouwen. Ik zie een broos dametje die katoen aan het spinnen is tot draad. Ik voel al aan dat dit een heel bijzondere ontmoeting wordt. Alsof ik een documentaire op National Geographic binnenstap. Ik krijg een kopje thee van haar en we gaan, met Emilia als vertaalster, een gesprek aan over haar leven en een beetje over het mijne. Het is een wisselwerking met wederzijdse interesse. Ik vraag hoe oud ze is (71) en hoeveel kinderen en kleinkinderen ze heeft. Ik zeg dat het heel bijzonder voor mij is om haar te mogen bezoeken. Ze zegt dat ze blij is dat ik haar bezoek en vraagt naar mijn familie en ik laat haar op mijn telefoon wat foto's zien. En dan nodigt ze me uit om ook te proberen om wat katoen door de mangel te halen om zo het zaad te verwijderen. En om daarna het spinnen te proberen.
Hilarisch uiteraard. Ik kan het niet laten om ook naar de ringen te vragen. Ze verteld dat ze heel trots is op de tradities van haar stam. Dat ze nooit gedwongen is om de ringen te dragen maar dat ze dat van kleins af aan zelf wilde. Ze was nog maar vijf jaar oud toen ze haar eerste ring om kreeg en staat nog altijd achter haar keuze. Ze geeft ook aan dat ze het jammer vind dat deze traditie verdwijnt maar dat ze er ook begrip voor heeft. Haar dochters werden gepest op school vanwege de ringen. De jongste vrouw die er in het dorp nog rondloopt met ringen om haar hals is 25 jaar.
We vervolgen onze tocht naar een andere dame op leeftijd met een lange nek door de ringen. Zij is 60 jaar oud en onder genot van lokaal geproduceerde rijstwijn die we met een rietje van bamboo uit een kleipot drinken, hebben we een vergelijkbaar gesprek terwijl we elkaar diep in de ogen aankijken. De oprechtheid en de openheid van deze sterke en tegelijk ook broze vrouwen fascineerd mij. En dan pakt ze haar gitaar en begint een liedje voor me te zingen! Over de vrijheid van de vrouw voordat ze getrouwd is en kinderen krijgt.
Het is heel ontroerend om deze vrouwen te onmoeten en zo openhartig met ze over hun leven te kunnen spreken. Ze komen totaal niet over op mij als mensen die onder de rituelen en gebruiken van hun stam gebukt gaan. Integendeel. Toch vind ik het moeilijk om naar hun nekken te kijken en ziet het er voor mij, ondanks alles, uit als een vorm van verminking. Ik ben voor de jonge generatie dus wel blij dat deze traditie aan het verdwijnen is. Net zoals de traditie verdwijnt van het tatoeëren van vrouwengezichten met spinnewebben in een andere staat in Myanmar waar ik eerder was.
We gaan ook langs bij de school vlakbij waar de kinderen in koor hardop meelezen met de leraar. Het zijn arme kinderen aan de korsten op hun gezichtjes en smoezelige kleren te zien. Maar een filmpje van Scotty in de pauze brengt een lach op hun gezicht.
In de middle of nowhere lunch ik met Emilia en Banoe in een restaurant met een wijds uitzicht over een meertje en in de verte de bergen. Ik geef Banoe ongevraagd nog wat bijles Engels voor we terugrijden naar Loikaw.
In het klooster van de nonnen is helaas niemand aanwezig omdat ze aan het collecteren zijn. Dus we bezoeken de monniken verderop die wel 'thuis' zijn. Het is het grootste klooster in Kayah State met ongeveer 400 monniken. De meeste in een leeftijd onder de 20 jaar. Deze jonge novicen blijven minimaal een maand in het klooster en mogen dan bepalen of ze langer willen blijven of dat ze naar huis gaan. Ze zijn aan het 'studeren' als we binnen komen. In groepjes zitten ze met boeken om zich heen op de grond. Een gekakel want ze lezen dit door elkaar heen hardop voor. Hun dagschema is strak: 04:00 opstaan en bidden, 06:00 ontbijten, 07:00 eten ophalen door met bedelnap langs huizen, winkels en restaurants te gaan, 08:00 studeren, dan weer bidden en mediteren en weer studeren, dan lunchen en bidden en mediteren, dan weer studeren en dan corvee en dan weer bidden, mediteren, studeren, bidden en om 22:00 slapen (precieze volgorde kan iets verschillen). In ieder geval is het niet de bedoeling dat je na de lunch nog iets eet of drinkt.
We maken een wandeling langs de slaapvertrekken, tuin en een rondje door de keuken waar iedere dag een groepje jongens in toerbeurt voor de hele populatie kookt. Met de ingrediënten die sponsors aanleveren. Aan de gigantische voorraden te zien is daar geen gebrek aan.
Met het kloosterbezoek eindigt de tour. Afscheid van mijn begeleiders bij het hotel. Wat een dag!
Posts
1 opmerking:
Mooie lange dag.
O..
Een reactie posten